Zes  stappen om je angstreflex te doorbreken en voluit te leren spreken in het openbaar.

Een pitbull piept in een hoek van een flatgebouw in Miami. Zijn gespierde lijf trilt als een blad terwijl de hond als een bezetene aan de deur krabt. Waarom? Zijn baasje heeft de kookplaat aangezet. De hond is als de dood voor het geluid. In de loop der tijd is de pitbull bang geworden voor de stofzuiger en de broodrooster. En nu dus ook voor  de kookplaat. De bewoners Ally en Jack zijn het zat om hun leven aan te passen aan de beperkingen van hun huisdier. Ze zoeken hulp bij ‘The Dogwhisperer’, een Mexicaanse hondenfluisteraar van de gelijknamige tv-serie.

Wat een boeiende overeenkomst,’ dacht ik toen ik naar de serie keek en mijn gedachten uitgingen naar sommigen van mijn klanten die zich,  omwille van hun podiumangst, steeds verder in hun kantoor hadden teruggetrokken om een speech te vermijden

Maar zelf ben ik ook bekend met spanning en hartkloppingen als ik het  podium opga en weet ik – dat als ik het volg – het hand over hand kan toenemen.

Mens en dier zijn elkaars gelijke als het gaat over primitieve reflexen bij gevoelens van angst en onveiligheid. Zonder training en bewustwording kunnen dezelfde reflexen je leven overnemen en lam leggen.

Dit komt omdat angst en dus ook podiumangst teruggrijpt naar een oude geconditioneerde respons van ‘fight, flight or freeze’. Die respons ontstaat in de hersenschors. Uitingen als zweten, trillen, stotteren, tekst vergeten of het afsplitsen van je aandacht, zijn een vertaling van die respons in je lichaam.

‘Let me show you how your dog can snap out of it’, riep Cesar Milan, de hondenfluisteraar, toen hij de hond aan de riem nam en dichter bij kwam. In kleine stapjes slaagde ‘The Dogwhisperer’ erin om het vertrouwen van de pitbull te winnen en hem volledig in overgave op zijn rug te leggen. Vervolgens ging de kookplaat aan en liet Cesar zien hoe hij de gefixeerde aandacht van het dier kon doorbreken met een gedoseerde prik in zijn ribbenkast. De hond schrok even maar werd vervolgens rustig, met zijn tong uit zijn bek.

‘Prachtig’ dacht ik op de bank in de huiskamer.’ Want ik weet uit ervaring dat deze aanpak ook werkt voor mensen die bang zijn om zich te manifesteren voor publiek.

Het geheim van Cesar’s aanpak bestaat uit de combinatie van 2 onderdelen :

Ik kreeg gisteren een klant aan de lijn die volgende week wil spreken in het openbaar en op dit moment duizend dodend sterft. Samen bespraken we een traject om in de loop der tijd meer zelfvertrouwen op te bouwen. Maar de klant wou ook direct worden geholpen met een aantal praktische tips. Hieronder volgen 11 tips die je meteen kunt toepassen.

EERSTE HULP BIJ SPREKEN IN HET OPENBAAR

Is het zover? Sta je voor een toespraak en sterf je duizend doden? Dan kunnen deze tips je helpen herinneren dat het allemaal goed komt.

TIPS.

1. Het is normaal dat je zenuwachtig bent. Besef dat iedere spreker, ervaren of niet, hier last van heeft. Geen probleem. Het hoort erbij.
2. Visualiseer gedurende drie avonden voor de toespraak hoe stevig je er staat en hoeveel enthousiasme je uitstraalt. Ook het publiek lacht je welwillend toe.
3. Hou het zo eenvoudig mogelijk. Vele sprekers proppen te veel woorden in hun toespraak en haasten zich door hun speech. Of ze zijn bang om de lijn van hun verhaal te verliezen of omdat niet alles gezegd kan worden. Kies er daarom voor om zaken weg te laten tot je verhaal een heldere lijn heeft zonder uitweidingen.
4. Oefen zo veel mogelijk van te voren. De beste manier om te oefenen is om rond te lopen en je woorden uit te spreken. Zo kan je merken welke zinnen er lopen en welke niet en bijzaken weglaten. Bulletpoints met een logisch verloop geven je houvast in je verhaal.
5. Doe een ontspanningsoefening dertig seconden van te voren. Breng je aandacht bij de uitademing bijvoorbeeld. Let erop dat je meer lucht uitademt dan inademt. Bij iedere uitademing denk je aan ontspannen.
6. Maak verbinding met je publiek. Besef dat mensen in het publiek jou gunstig gezind zijn en willen dat je het er goed van af brengt. Spreek sommigen van hen aan op de eerste rij om alvast kennis te maken en het ijs te breken.
7. Durf je publiek een voor een aan te kijken. Het gevolg is dat zowel spreker als toehoorder zich “gedragen voelen door een aandachtsveld” en dit het publiek uitnodigt om mee te werken.
8. Geef gepaste aandacht aan je angstgevoelens. Sommige sensaties en emoties zijn erg intens als je spreekt in het openbaar. Je eerste reflex is om ze te negeren, of andersom, er helemaal in mee te gaan. Dit is niet behulpzaam. Een andere aanpak is de perifere aandacht. Je neemt je angst waar samen met de bijbehorende lichaamssensaties alsof ze op zichzelf staan, als een onderdeel in een landschap. Het is er maar er is ook meer dan dat. Ondertussen kijk je rond naar je toehoorders, neem je een slokje water en laat je de sterke emoties ongemoeid hun gang gaan. Geen probleem. Je bent er bij zonder er mee samen te vallen.
9. Richt je aandacht naar buiten. Gevoelens van angst en spanning zorgen voor een preoccupatie met wat er zich in jou afspeelt ( Doe ik het goed, zal het lukken?). Dit kan je omdraaien door je te richten op je publiek? ( Ben ik te verstaan, ben ik te volgen?) Zo hou je verbinding en nodig je het publiek uit om samen te werken.
10. Mobiliseer enthousiasme en expressie. Alle zintuigen zijn uitgenodigd op het feestje dat presenteren heet. Proef de woorden die je uitspreekt, laat je raken, verbaas jezelf over wat zich aandient en laat dat zien. Ook je stemkleur en je gebaren zijn welkom. Je zult merken dat de aanwezigheid van een publiek jou kan helpen om daar dichter bij te komen. Het versterkt jouw beleving als het ware. En ook andersom. Met je expressieve beleving nodig je toehoorders uit om mee te gaan in jouw wereld.
11. Hou vertrouwen. Slecht 10% van je zenuwachtigheid is te merken. De meeste mensen hebben geen notie van je knikkende knieën en je transpiratie en gunnen jou dat je schittert voor publiek.

To zover de tips. Ik wens je heel veel succes bij je presentatie en hoor graag hoe deze tips voor jou hebben gewerkt.
Mocht je zelf op- en aanmerkingen hebben of een interessante aanvulling dan lees ik graag je reactie.

Meer weten? www.totaalpresent.nl

Hooggevoeligheid: Een hype of een tijdsverschijnsel?

Elaine Aron is grondlegger van het begrip HSP. Volgens deze Amerikaanse psychotherapeute is hooggevoeligheid een eigenschap van het zenuwstelsel in combinatie met de hersenen. Het komt steeds meer voor.  Niet alleen bij  nieuwetijdse kinderen in de vorm van ADHD, PDD-NOS, en hoogbegaafdheid. Maar ook een op vijf volwassenen is meer dan gemiddeld gevoelig voor een wereld vol prikkels. Volgens Elaine Aron is het een typisch tijdsverschijnsel. Nog nooit worden mensen aan zoveel prikkels tegelijk blootgesteld als nu. Internet,  multitasking,  flexwerken, lifehacking… het zijn slechts enkele fenomenen die het razendsnelle tempo van deze tijd typeren. Geen wonder dat velen overweldigd worden door de informatie die op ze afkomt.

Wat zijn de kenmerken van hooggevoeligheid?
Hoogsensitieve personen (HSP) zijn gevoelig voor indrukken en nemen subtieler en intenser waar dan de meeste mensen. Zij vangen meer signalen op en verwerken informatie op een dieper niveau. Zij voelen stemmingen van anderen goed aan en worden meer dan gemiddeld geraakt door natuur, kunst of muziek.

Het nadeel van hooggevoeligheid is dat een veelheid aan indrukken en prikkels bij deze groep makkelijk kan leiden tot stress en oververmoeidheid.

Van kwetsbaarheid naar kracht.
De uitdaging voor hooggevoelige mensen bestaat erin om met hun gevoeligheid om te gaan, zodat ze  een geïnspireerd leven kunnen leiden zonder zichzelf te verliezen in een overdaad aan prikkels.

Vijf manieren waarop Speaking Circles  met hooggevoelige personen kan versterken in wie ze zijn?

1. Hoogsensitieve personen hebben de neiging om zich op de omgeving te richten en hun identiteit op te geven.

In de dagworkshops van TotaalPresent staat de deelnemer in het centrum van de aandacht.  Met oefeningen in tweetallen en korte beurten voor de groep lukt het de hooggevoelige deelnemer om zijn identiteit geleidelijk aan te versterken en zich te manifesteren ten opzichte van anderen.

2. Veel hooggevoelige personen komen moeilijk in actie. Ze willen het graag goed doen en blijven daardoor nadenken en twijfelen.

Met de aanpak van TotaalPresent is er een veilig kader met vaste afspraken en korte improvisatiebeurten. Zo komt de hooggevoelige spreker geleidelijk aan tot zijn recht zonder erover na te denken.

3. Hooggevoelige personen functioneren vaak minder goed als ze geobserveerd of geëvalueerd worden.

In de benadering van TotaalPresent wordt iedere deelnemer zorgvuldig begeleid en gewaardeerd met woorden die de kernkwaliteiten kracht bij zetten.

4. De meeste hooggevoelige personen zoeken om hun leven in overeenstemming te brengen met hun creativiteit en hun stressgevoeligheid.

Met de inquiry-oefeningen van TotaalPresent komen de innerlijke drijfveren van de hooggevoelige deelnemer aan bod.  Zo leert de spreker om, dat wat hem ten diepste raakt, uit te dragen naar publiek.

5. Hooggevoelige personen hebben meer moeite en tijd nodig om indrukken te verwerken.

TotaalPresent werkt met kleine groepen van gemiddeld 8 deelnemers met ruime aandacht voor stilte en het gezamenlijk opbouwen van aanwezigheid.

Succes bij je presentatie!

Katrien Smets/TotaalPresent

Ik heb het aan den lijve ondervonden. Een bijeenkomst over netwerken door de Kamer van Koophandel met een PowerPoint-presentatie van 35 slides, inclusief bullet points en statistieken.“Wat jammer van de gemiste kans”, dacht ik toen. Terwijl het uitgerekend ging over netwerken en ontmoeten, merkte ik hoe ik de interactie heb gemist in de overdracht van feiten. Ook de interactie tussen de deelnemers bleef onbenut terwijl de spreker niet uit de verf kwam. Wat vindt hij van dit onderwerp? Wat heeft hij beleefd op zijn weg? Hoe is hij daarmee omgegaan? Hoe komt hij er bij om een PowerPoint presentatie te gebruiken voor een seminar over netwerken? Maar toen begon het me te dagen. Voor velen is PowerPoint de meest gevestigde manier om je boodschap te verkopen. “Death by PowerPoint” is inmiddels de gevleugelde uitspraak in Amerika. Stand Up comedians drijven zelfs de spot met PowerPoint misbruik.

Bestaat er dan een manier om zuinig om te gaan met PowerPoint? Kun je de slides inzetten zonder dat ze afleiden van de persoonlijke relatie die je als spreker opbouwt met je publiek?

Garr Reynolds van “Presentationzen” komt met de volgende tips voor een PP-presentatie:

• Kondig van te voren aan dat deelnemers na afloop kunnen rekenen op een handout met details over de inhoud. Zo kan het publiek zich ontspannen en de volle aandacht geven aan jouw verhaal.
• Zorg ervoor dat je slides rustig zijn en sober, zonder al te veel visuele effecten, animatie en 3D.
• Gebruik zo min mogelijk tekst. Maximaal 5-7 regels die in 10 seconden kunnen gelezen worden.
• Las af en toe een lege PowerPointslide in je presentatie om de aandacht  terug te leiden naar de spreker en ruimte te geven voor vragen of een ervaringsgerichte oefening.
• Wees zuinig met statistieken en bullet points. Ze werken wel in documenten maar zijn saai en abstract in een live-presentatie. Het publiek kan de gegevens immers niet onthouden zonder een emotionele context.
• Gebruik af en toe beelden die je verhaal emotioneel kracht bijzetten en goed getimed vooruitsturen naar het volgende punt. Zo kan het publiek de rechter breinhelft mobiliseren om je boodschap te bevatten.

Ik vind de tips handig om in het achterhoofd te houden. Zeker omdat PowerPoint een onontkoombaar gegeven is in presentatieland en je de slides daarom beter slim kan inzetten. Maar hoe werkt het dan met Obama? Hij gebruikt geen PowerPoint en laat een onuitwisbare indruk achter. Wat als ik het publiek van hart tot hart wil bereiken? In zijn toespraken herken ik o.a. vijf handvatten om je publiek te ontroeren:

• Blijf trouw aan jezelf en aan je eigenheid als spreker.
• Mobiliseer gevoel en expressie.
• Deel met je publiek wat je doormaakt.
• Creëer een gemeenschappelijke beleving aan de hand van beelden die je oproept.
• Maak gebruik van persoonlijke voorbeelden en anekdotes.
• Meer tips?

Kortom, voor een persoonlijke klik met je publiek is het beter als jij als spreker ten allen tijde het middelpunt blijft van je presentatie. Dit sluit het gebruik van PowerPoint niet uit, mits je er zuinig mee omgaat. Dus geen ingewikkelde slides met speciale effecten die de aandacht afleiden. Maar liever pakkende beelden die je verhaal af en toe vooruitsturen.

Wat voor mij de doorslag geeft voor een onuitwisbare indruk op je publiek is het enthousiasme en de eigenheid die je als spreker toevoegt aan je presentatie. Dat is wat maakt dat mensen met jou in zee willen.

Succes bij je presentatie!

Katrien Smets/TotaalPresent