Zes  stappen om je angstreflex te doorbreken en voluit te leren spreken in het openbaar.

Een pitbull piept in een hoek van een flatgebouw in Miami. Zijn gespierde lijf trilt als een blad terwijl de hond als een bezetene aan de deur krabt. Waarom? Zijn baasje heeft de kookplaat aangezet. De hond is als de dood voor het geluid. In de loop der tijd is de pitbull bang geworden voor de stofzuiger en de broodrooster. En nu dus ook voor  de kookplaat. De bewoners Ally en Jack zijn het zat om hun leven aan te passen aan de beperkingen van hun huisdier. Ze zoeken hulp bij ‘The Dogwhisperer’, een Mexicaanse hondenfluisteraar van de gelijknamige tv-serie.

Wat een boeiende overeenkomst,’ dacht ik toen ik naar de serie keek en mijn gedachten uitgingen naar sommigen van mijn klanten die zich,  omwille van hun podiumangst, steeds verder in hun kantoor hadden teruggetrokken om een speech te vermijden

Maar zelf ben ik ook bekend met spanning en hartkloppingen als ik het  podium opga en weet ik – dat als ik het volg – het hand over hand kan toenemen.

Mens en dier zijn elkaars gelijke als het gaat over primitieve reflexen bij gevoelens van angst en onveiligheid. Zonder training en bewustwording kunnen dezelfde reflexen je leven overnemen en lam leggen.

Dit komt omdat angst en dus ook podiumangst teruggrijpt naar een oude geconditioneerde respons van ‘fight, flight or freeze’. Die respons ontstaat in de hersenschors. Uitingen als zweten, trillen, stotteren, tekst vergeten of het afsplitsen van je aandacht, zijn een vertaling van die respons in je lichaam.

‘Let me show you how your dog can snap out of it’, riep Cesar Milan, de hondenfluisteraar, toen hij de hond aan de riem nam en dichter bij kwam. In kleine stapjes slaagde ‘The Dogwhisperer’ erin om het vertrouwen van de pitbull te winnen en hem volledig in overgave op zijn rug te leggen. Vervolgens ging de kookplaat aan en liet Cesar zien hoe hij de gefixeerde aandacht van het dier kon doorbreken met een gedoseerde prik in zijn ribbenkast. De hond schrok even maar werd vervolgens rustig, met zijn tong uit zijn bek.

‘Prachtig’ dacht ik op de bank in de huiskamer.’ Want ik weet uit ervaring dat deze aanpak ook werkt voor mensen die bang zijn om zich te manifesteren voor publiek.

Het geheim van Cesar’s aanpak bestaat uit de combinatie van 2 onderdelen :

Katrien Smets schrijft:
Steeds vaker word ik geïnspireerd door persoonlijke verhalen van deelnemers. Mits enkele aanpassingen en weglatingen kreeg ik de toestemming van Hans om zijn getuigenis met jullie te delen.

Het verhaal van Hans.

Hans (49 jaar) werkte al jaren als ICT-infrastructuurbeheerder aan het onderhoud van het GSM-netwerk bij het spoor. Af en toe gaf hij trainingen over netwerktechnologie. Dat vond hij leuker dan het beheren van informatiesystemen. In het trainen kon hij zijn passie kwijt. Zijn collega’s voelden zich ongemakkelijk bij Hans. ‘Te groots en meeslepend’, vonden zij. Ook zijn leidinggevende begreep niet waarom hij zo overdreef. Ze maakten grapjes over zijn grote gebaren.

Dat maakte Hans ongelukkig op zijn werk waar iedereen ‘nuchter’ was en ‘uitsluitend gericht op technische processen’, zo zei hij. Hij zocht een andere weg om zijn passie vorm te geven.

Hij schreef zich in voor een dagtraining presenteren  met Speaking Circles en vertelde honderd uit. Over zijn familie en zijn liefde voor zijn zoon. Over zijn avonturen op straat en dat wat hem opviel in de krant. Met energieke gebaren nam hij ons mee van het ene verhaal in het andere. Op het einde van de dag vertelde Hans dat hij een logboek wou bijhouden, om zijn verhalen op te tekenen.

Tot er weer een dagtraining kwam met Hans voor de groep. Er kwamen opnieuw verhalen. Maar anders deze keer. Hans nam de ruimte om ergens bij stil te staan en een onderwerp uit te diepen. Ook kwamen er spontane verbanden in hem op. Het was heerlijk om te merken hoe hij ieder woord proefde met zijn aanwezigheid.

Onvoorwaardelijke liefde. Dat was zijn leidmotief. Het kwam terug in alles wat Hans bezig hield. In de verhalen over zijn zoon  en zijn echtgenote. Maar ook in de films waarover hij vertelde, en zijn werk als vrijwilliger bij de brandweer. Hans durfde steeds meer uit te spreken hoe belangrijk hij dit vond en liet ons zien hoe het hem hielp om zijn leven zin te geven.

Bij de volgende dagtraining kwam Hans vertellen dat hij een speech had georganiseerd, voor een vriend die terminaal ziek was en zijn dierbaren wou toespreken. Hij had de speech ingeleid en zijn vriend aangemoedigd met woorden van dankbaarheid. Hans  sprak ons toe alsof we er bij waren en door zijn ogen konden meekijken. Hij wist ons hart te bereiken met zijn verhaal.

Terloops vertelde Hans dat hij naar een andere afdeling was overgeplaatst. Hij werkt nu als trainer bij de P&O afdeling van het spoor. Een goede stap vonden we allemaal. We wensen hem het beste toe.

De werkwijze van TotaalPresent is erop gericht om je eigenheid voor publiek te exploreren. Aan de hand van waarnemingsoefeningen en improvisatieopdrachten komt je persoonlijke stijl in beeld.

Het is algemeen bekend. Met een vragenrondje word je presentatie krachtig en boeiend. Het  doet recht aan het publiek dat ruimte krijgt om te participeren. Het doet ook recht aan de spreker die zijn boodschap kan toetsen, nuanceren en bijstellen. De woorden beklijven met praktische voorbeelden die uit het leven zijn gegrepen. Iedereen zit op het puntje van zijn stoel. Met een vragenrondje neemt dus de impact van je presentatie aanzienlijk toe.

Ik begrijp waarom dit onderwerp leeft bij de deelnemers van presentatietrainingen. Ze vragen zich af wat ze kunnen doen als vragen van het publiek uitblijven. In het volgende artikel zet ik de aandachtspunten op een rij.

• Kondig je vragenrondje aan. Zeg niet, plompverloren: “Zijn er nog vragen?” Dit kan verlammend werken op je publiek. Toehoorders hebben tijd nodig om eerst een vraag te formuleren in hun hoofd. Zorg daarom dat je voldoende tijd inbouwt voor je toehoorders, zodat ze kunnen schakelen naar een interactief gedeelte.

• Stel zelf vragen aan het publiek. Je draait de rollen om. Toehoorders hebben soms richting nodig om hun vraag scherp te krijgen. Zo kan je een onderdeel samenvatten uit je speech en het publiek naar hun mening vragen. De ene mening lokt de andere uit en de dialoog komt op gang.

• Wissel af tussen open en gesloten vragen. Voorbeeld.  “Ik ben benieuwd hoe dit bij jullie is aangekomen? Vooral het laatste onderdeel. Is dit bekend of is het nieuw?” Het afwisselen zet aan tot nadenken en nodigt uit tot een gesprek.

• Deel je beleving met je publiek. Bijvoorbeeld met een persoonlijk verhaal. “Na een werkdag ga ik hardlopen. Da doe ik al jaren. Er komt dan serotonine vrij. De runners’ high. Dat vind ik geweldig. Zijn er mensen die hardlopen in de zaal?” Handen gaan omhoog. “Kennen jullie dat gevoel? Wil jij er iets over vertellen”. Het ijs is gebroken door een brug te slaan naar het publiek.

• Het publiek stelt anoniem vragen. Is het onderwerp moeilijk bespreekbaar, dan kan het publiek een vraag anoniem op papier stellen om later in de presentatie aan bod te komen.

• Vraag een bekende in het publiek om je te helpen.Toehoorders ervaren een drempel voor de eerste vraag. Het kan een tijdje duren alvorens iemand het aandurft. Je kan dit omzeilen door een bekende in het publiek te vragen om als eerste de drempel te nemen.

Andere tips bij een vragenrondje:

• Bereid je voor op mogelijke vragen.
• Deel je presentatie in blokjes met ruimte voor Q&A.
• Reserveer voldoende tijd voor Q&A.
• Vraag de vraagsteller om te staan.
• Luister naar de hele vraag en herhaal deze voor alle toehoorders.
• Bedank de vraagsteller.
• Beantwoord de vraag achter de vraag.
• Check bij de vraagsteller of de vraag is beantwoord.
• Wees eerlijk, ook als je het antwoord niet kent.

Op de hoogte blijven? Geef je op voor de nieuwsbrief.